Nguồn gốc áo Bà Ba

Thứ 5 - 07-01-2016

Hình ảnh người nữ mặc áo bà ba, đội nón lá với khăn rằn là nét đặc trưng quen thuộc của phụ nữ Nam bộ. Ai cũng biết khăn rằn có nguồn gốc từ Campuchia, còn nón lá đã được chạm khắc trên trống đồng Đông Sơn, Ngọc Lũ… từ 2,500 – 3,000 năm qua (loại nón này còn được tìm thấy trong một số nền văn hóa ở châu Á với tên gọi khác nhau). Riêng áo bà ba thì có nhiều giả thuyết về nguồn gốc của nó. Chúng tôi xin giới thiệu hai quan điểm được nhiều người đồng tình nhất hiện nay.

Áo bà ba xuất hiện vào nửa đầu thế kỷ 19, được Trương Vĩnh Ký cách tân từ áo của người dân đảo Pénang, Malaysia (người Malaysia gốc Hoa) cho phù hợp với người Việt.

Theo nhà văn Sơn Nam, “Bà Ba là người Mã Lai lai Trung Hoa. Chiếc áo bà ba mà người miền Nam ưa thích, vạt ngắn không bâu chính là kiểu áo của người Bà Ba.” (Wikipedia tiếng Việt).

Hai giả thuyết trên có chỗ cần xem lại sau:

Chi tiết “áo do Trương Vĩnh Ký cách tân” có thể là sai, bởi vì trong Từ điển Pháp Việt (Dictionnaire Francais-Annamite, NXB Sài Gòn 1937) của Trương Vĩnh Ký, tác giả không hề nhắc đến “áo bà ba”, như vậy làm sao do Trương Vĩnh Ký cách tân được.

Quan điểm của nhà văn Sơn Nam có chỗ chưa đúng, bởi vì không có sắc tộc nào được gọi là người Bà Ba với nghĩa “người Mã Lai lai Trung Hoa.” Trên thực tế, chỉ có người Peranakan (Trong tiếng Malaysia và Indonesia, chữ Peranakan đều có nghĩa đen là “hậu duệ.” Khái niệm người Peranakan có nghĩa là “hậu duệ của những người Trung Quốc đến định cư ở những vùng thuộc địa của Anh quốc ở Đông Nam Á.”), thường được gọi là Peranakan Chinese hay Baba-Nyonya, là hậu duệ của những người Trung Quốc nhập cư vào Malaysia từ thế kỷ 15 đến 17.

Chữ “Bà Ba” rất có thể xuất phát từ chữ “baba” (“Baba” có nguồn gốc từ ngôn ngữ Hindustani, nhóm ngôn ngữ và thổ ngữ Ấn Độ, kể cả tiếng Urdu và Hindi.) trong ngôn ngữ Malaysia – một chữ vay mượn từ ngôn ngữ Ba Tư, nhưng đây là chữ dùng để gọi “người đàn ông, ông nội, ông lão, ngài,” nghĩa là dùng để chỉ nam giới chứ không phải một sắc tộc.

Từ ghép “Baba-Nyonya” cũng không phải dùng để chỉ người Bà Ba. Đây là từ dùng để gọi chung cho người Peranakan trong tiếng Malaysia (và cả tiếng Indonesia nữa). “Baba” dùng để chỉ “đàn ông,” còn Nyonya dùng để gọi “đàn bà” ở đảo Penang thời Malaysia còn là thuộc địa của Anh quốc.

Ở Malaysia, phụ nữ Peranakan có loại áo cánh khá giống với áo bà ba, gọi là “kebaya.” Ở Indonesia, người Peranakan cũng có loại áo gần giống với áo bà ba, gọi là kebaya encim (encim có nghĩa là “phụ nữ” trong tiếng Indonesia).

Tóm lại, trong những thế kỷ trước, áo bà ba đã xuất hiện ở Việt Nam. Thông qua việc buôn bán, người Việt Nam có thể đã giao lưu văn hóa với người Peranakan, cách tân kiểu áo của họ để có được “áo bà ba.”

Cái từ “bà ba” có thể có nguồn gốc từ chữ “baba” trong từ ghép Baba-Nyonya, tuy nhiên, xin nhắc lại: “bà ba không có nghĩa là người Bà Ba” như nhà văn Sơn Nam đã khẳng định.

Culture Magazine

Các tin khác

Tảo lục Chlorella Royal DX 1550 viên Nhật Bản

15-02-2017

Tảo lục hoàng gia Chlorella DX xuất xứ từ Nhật Bản hộp 1550 viên được sản xuất từ tảo Chlorella tự nhiên, chứa thành phần protein cao, có bổ sung thêm các vitamin B1, B2, B6 và B12, cung cấp dinh dưỡng cho cơ thể, đẹp da, chống lão hóa và hỗ trợ điều trị bệnh mãn ...

Xem thêm

Giảm cân bằng phương pháp thiền

14-02-2017

Một nhóm nghiên cứu tại đại học UC San Francisco phát hiện ra rằng, việc thiền định có thể giúp bạn kiểm soát cân nặng hay thậm chí giảm cân.

Xem thêm

7 lợi ích làm đẹp của khoai tây

14-06-2015

Gần đây, rất nhiều nhận thức đã được lan truyền trên các ứng dụng khác của loại rau củ này ngoài việc chỉ là một thành phần trong món ăn; những ứng dụng nổi bật và hấp dẫn nhất thuộc việc làm đẹp

Xem thêm

Dùng băng vệ sinh thế nào cho đúng?

06-06-2015

Dưới đây là những hướng dẫn rất thiết thực, hữu ích của nhãn hàng băng vệ sinh Lolita về cách sử dụng băng vệ sinh cho chị em phụ nữ. Đặc biệt những bạn gái đang ở tuổi dậy thì, và có những chu kỳ kinh nguyệt đầu tiên rất nên chú ý tìm hiểu và ghi nhớ.

Xem thêm

Thầy giáo khuyết tật xây mái ấm cho trẻ mồ côi khuyết tật

09-05-2018

Một thầy giáo khuyết tật bị mất cánh tay ở huyện Bến Cát đi dạy, đi hát để thành lập trung tâm bảo trợ xã hội nuôi dưỡng trẻ mồ côi và khuyết tật suốt 7 năm qua. Ðó là thầy Nguyễn Thế Vinh, người đứng ra ...

Xem thêm

Công ty Mỹ tìm đối tác Việt Nam

08-05-2018

Công ty Mỹ cần tìm đối tác Việt Nam là các nhà sản xuất khăn tắm các loại.

Xem thêm

Danh mục liên quan

Nồi chưng cất hồng sâm thảo dược Hàn Quốc

Liên Hệ

Kết nối với chúng tôi

Facebook

Nguồn gốc áo Bà Ba