Lo âu và mất ngủ, nguyên nhân và khắc phục

Thứ 6 - 09-06-2017

Hỏi:
Dạo này, tôi có nhiều chuyện phải lo lắng, nhiều khi cũng không biết là mình lo cái gì nữa. Lo lắng làm cho tôi mất ngủ, thế nhưng sao uống thuốc giảm lo mà vẫn ngủ không được. Tôi mua thêm thuốc ngủ bán tự do thì ngủ cũng được một chút nhưng không ngon giấc và cứ sật sừ cả ngày. Có cách nào chữa tốt hơn không? (bà Hoà (Garden Grove), bà Thơm, Thanh, ông Bính, Du –câu hỏi tương tự-)

Đáp:
Lo âu và mất ngủ là vấn đề rất thường gặp. Khoảng 50 phần trăm người Hoa Kỳ bị mất ngủ và khoảng 25 phần trăm bị bệnh lo âu vào một lúc nào đó trong cuộc đời của họ. Khoa học hiện nay có những cách trị các vấn đề này tương đối rất công hiệu. Tuy nhiên, ta phải dùng đúng thuốc, chữa đúng bệnh và phải kết hợp các biện pháp không dùng thuốc bên cạnh các thuốc thích hợp được kê toa bởi bác sĩ sau khi thăm khám cẩn thận.

(Hình: Google Search)

Đầu tiên, muốn trị khỏi bệnh, cần phải có chẩn đoán chính xác. Trong câu hỏi, có hai vấn đề tưởng như một nhưng không phải là một, đó là lo âu, và mất ngủ.

Lo âu là một nguyên nhân gây ra mất ngủ. Tuy nhiên, nó không phải luôn luôn là nguyên nhân của chứng mất ngủ. Nếu chỉ bị mất ngủ nhưng không bị bệnh lo âu, ta chỉ cần trị mất ngủ. Còn nếu bị lo âu mà chỉ dùng thuốc trị mất ngủ thôi, thì sẽ không đủ, vì nguyên nhân đã không được giải quyết. Đôi khi thuốc trị lo âu khi làm giảm lo âu có thể trị luôn chứng mất ngủ; tuy nhiên một số thuốc trị lo âu có thể làm khó ngủ, và khi đó cần kết hợp với thuốc ngủ thích hợp. Trong giai đoạn đầu dùng thuốc trị lo âu, dù cho thuốc đó không làm khó ngủ, trong lúc chờ cho thuốc phát huy tác dụng giảm lo, nếu bệnh nhân vẫn chưa ngủ được, nhiều khi, bác sĩ cũng phải tạm thời cho thuốc giúp ngủ để trị triệu chứng mất ngủ này.

Do đó, nếu bị mất ngủ kéo dài, ta nên đến bác sĩ để được chẩn đoán chính xác, cho thuốc thích hợp. Cho tới nay, các thuốc bán không cần toa bác sĩ không phải là các thuốc tốt và có thể có nhiều tác dụng phụ.

Đầu tiên, để tránh và chữa mất ngủ, ta cần áp dụng các nguyên tắc vệ sinh về giấc ngủ sau đây:

Tránh nằm trên giường quá nhiều;
Giữ một giờ thức dậy đều đặn;
Tiếp xúc với ánh sáng (bright light) trong khi thức;
Chỉ dùng giường để ngủ và sinh hoạt tình dục, không dùng giường ngủ để coi ti vi, đọc sách báo hay làm chuyện khác;
Tránh các giấc ngủ phụ ngoài giấc ngủ chính (naps), trừ trường hợp các người đi làm đổi ca hoặc người lớn tuổi;
Tránh thuốc lá, các chất có caffeine (trà, cà phê, vân vân), và rượu bia;
Tập thể dục đều đặn vào buổi sớm;
Làm những việc nào đó thư giãn trước giờ ngủ;
Đừng canh đồng hồ khi nằm trên giường;
Nếu đói thì ăn một chút gì nhẹ nhàng trước khi ngủ.
Nếu không ngủ được trong vòng 20-30 phút, nên đi sang phòng khác, làm chuyện khác và chỉ trở lại giường khi buồn ngủ.

Nếu áp dụng các biện pháp trên mà vẫn không ngủ được, nên đến thăm bác sĩ. Bác sĩ sẽ hỏi bệnh tỉ mỉ để xem có vấn đề nào có thể là nguyên nhân của mất ngủ hay không. Các vấn đề này có thể là vấn đề thể lực hoặc tâm thần. Thí dụ, viêm khớp làm cho đau nhức, dù ít ít, cũng có thể là một nguyên nhân. Về mặt tâm thần, bên cạnh bệnh lo âu, rất nhiều bệnh khác như trầm cảm, bệnh cuồng (mania), vân vân, cũng gây ra mất ngủ. Và khi đó, trị bệnh chính là quan trọng bên cạnh thuốc ngủ tạm thời nếu cần thiết.

Trong câu hỏi, bác Hoà có dùng một thuốc nào đó mua không cần toa bác sĩ. Có nhiều “thuốc” thường được dùng để giúp ngủ, nhưng thực sự có thể ảnh hưởng xấu đến giấc ngủ. Vài ví dụ:

Chất alcohol. Bia rượu là chất được những người mất ngủ dùng thường nhất vì nó làm cho buồn ngủ và đi vào giấc ngủ nhanh hơn. Tuy nhiên, nó làm thay đổi chất lượng của giấc ngủ. Alcohol còn có thể làm tổn hại đến hô hấp trong khi ngủ, đặc biệt là ở những người bị hội chứng những cơn ngưng thở trong khi ngủ do tắt nghẽn (obstructive sleep apnea syndrome)
Các thuốc antihistamines bán không cần toa bác sĩ như doxylamine (Unisome), cũng làm cho buồn ngủ. Tuy nhiên, chúng có nhiều tác dụng phụ như làm cho ngật ngừ lúc ban ngày, lú lẩn –đặc biệt là ở người cao tuổi-, và các tác dụng lên hệ thần kinh phó giao cảm (anticholinergic effects) có thể làm cho khô môi, khô miệng, vân vân.
Melatonin, được bán như một chất phụ trợ cho thực phẩm, có thể có hiệu quả trong một số trường hợp như ở những người mất ngủ do thay đổi giờ đi ngủ (như những người đổi ca làm việc, và thay đổi múi giờ -như đi du lịch Việt Nam, cách nhau đến 13 tiếng múi giờ khiến ngày thành đêm, đêm thành ngày-). Tuy nhiên, hiệu quả của chất này như là chất gây ngủ vẫn còn chưa rõ ràng. Hơn nữa, sự tinh khiết của chất này (không được coi là thuốc) cũng như các tác dụng phụ của nó trên động mạch tim(đã thấy trên súc vật) vẫn còn đang được xem xét.

Ngay cả thuốc ngủ kê bởi bác sĩ cũng có nhiều loại khác nhau. Người bị khó dỗ giấc ngủ sẽ dùng loại thuốc khác với người nữa đêm thức giấc rồi không ngủ lại được hoặc bị thức giấc quá sớm. Các thuốc cũng có thể tương tác với các thuốc khác hoặc không nên dùng trong một số bệnh nào đó. Do đó, như đa số các bệnh tật khác, ta không nên mượn thuốc của người khác.

Khi cần dùng thuốc, bác sĩ sẽ cố gắng cho liều thấp nhất và dùng trong thời gian ngắn nhất có thể được. Khi ngưng thuốc cũng thường phải giảm liều từ từ chứ không ngưng đột ngột.

Tóm lại, lo âu và mất ngủ là hai vấn đề có liên quan với nhau, nhưng cách trị sẽ khác nhau. Ngoài lo âu, nhiều bệnh khác về thể chất cũng như tâm thần, cũng gây mất ngủ. Bác sĩ sẽ phải thăm khám bệnh cặn kẽ để biết đâu là vấn chính để cho thuốc thích hợp.

Bên cạnh thuốc men, cũng như nhiều bệnh khác, các biện pháp không dùng thuốc chiếm vai trò rất quan trọng và có thể giảm bớt việc dùng thuốc không cần thiết.

Thân mến,

Bác sĩ Nguyễn Trần Hoàng
(714) 531-7930
nguyentranhoang@aol.com
Mục này chỉ nhằm giải đáp các thắc mắc về sức khoẻ có tính cách tổng quát. Cho các vấn đề cụ thể, chi tiết, của từng bệnh nhân, xin liên lạc trực tiếp với bác sĩ để được thăm khám trực tiếp.

Các tin khác

Đức Phật A Di Đà là ai ?

02-01-2016

Trong cuộc sống hàng ngày của dân gian, chúng ta rất quen thuộc với nhóm từ “Nam mô A Di Đà Phật” Vậy nhóm từ đó có ý nghĩa là gì?

Xem thêm

Ăn bưởi giúp làm giảm mỡ bụng

12-06-2015

Từ xưa đến nay, nhiều người truyền nhau kinh nghiệm ăn bưởi để giảm cân và không ít người thành công với phương pháp đó. Và việc giảm cân bằng bưởi đã có khoa học chứng minh. Theo tiến sỹ Ken Fujioka, làm việc tại bệnh viện Scripps, San Diego và là trưởng nhóm nghiên ...

Xem thêm

Không khí lễ hội Tết Nguyên đán ở xứ Đài

13-01-2025

Đài Loan mỗi dịp Tết Nguyên Đán lại trở nên lung linh huyền ảo với hàng loạt hoạt động truyền thống. Những chiếc đèn lồng rực rỡ, những màn pháo hoa, những chiếc đèn trời bay cao…, mỗi hoạt động lễ hội đều mang một nét đẹp riêng, cùng nhau tạo nên một bức ...

Xem thêm

Trị mụn cám hiệu quả chỉ với nước chanh và sữa ấm

30-03-2015

Chỉ với nước chanh và sữa ấm, mụn cám không còn làm phiền và giúp tôi có được làn da mịn màng, khỏe mạnh, trắng sạch tự nhiên.

Xem thêm

“Bánh Mì Tổng Thống Pháp”: niềm tự hào của thợ bánh thủ công

03-06-2017

Trong tháng 5 vừa qua, tại Paris đã diễn ra một cuộc thi bánh mì ngon. Đây là sự kiện được rất nhiều người quan tâm bởi người thắng cuộc có vinh dự trở thành nhà cung cấp bánh mì cho phủ tổng thống (điện ...

Xem thêm

Tình hình nuôi trồng và sản xuất tảo xoắn Spirulina

07-05-2018

Trên thế giới, tảo Spirulina hay tảo xoắn Spirulina được trồng đại trà ở các nước trên thế giới từ những năm 1972, các nước sản xuất vi tảo chủ yếu tập trung ở Châu Á và vành đai Thái Bình Dương. Những khu vực ...

Xem thêm

Danh mục liên quan

Nồi chưng cất hồng sâm thảo dược Hàn Quốc

Liên Hệ

Kết nối với chúng tôi

Facebook