Nguồn gốc áo Bà Ba

Thứ 5 - 07-01-2016

Hình ảnh người nữ mặc áo bà ba, đội nón lá với khăn rằn là nét đặc trưng quen thuộc của phụ nữ Nam bộ. Ai cũng biết khăn rằn có nguồn gốc từ Campuchia, còn nón lá đã được chạm khắc trên trống đồng Đông Sơn, Ngọc Lũ… từ 2,500 – 3,000 năm qua (loại nón này còn được tìm thấy trong một số nền văn hóa ở châu Á với tên gọi khác nhau). Riêng áo bà ba thì có nhiều giả thuyết về nguồn gốc của nó. Chúng tôi xin giới thiệu hai quan điểm được nhiều người đồng tình nhất hiện nay.

Áo bà ba xuất hiện vào nửa đầu thế kỷ 19, được Trương Vĩnh Ký cách tân từ áo của người dân đảo Pénang, Malaysia (người Malaysia gốc Hoa) cho phù hợp với người Việt.

Theo nhà văn Sơn Nam, “Bà Ba là người Mã Lai lai Trung Hoa. Chiếc áo bà ba mà người miền Nam ưa thích, vạt ngắn không bâu chính là kiểu áo của người Bà Ba.” (Wikipedia tiếng Việt).

Hai giả thuyết trên có chỗ cần xem lại sau:

Chi tiết “áo do Trương Vĩnh Ký cách tân” có thể là sai, bởi vì trong Từ điển Pháp Việt (Dictionnaire Francais-Annamite, NXB Sài Gòn 1937) của Trương Vĩnh Ký, tác giả không hề nhắc đến “áo bà ba”, như vậy làm sao do Trương Vĩnh Ký cách tân được.

Quan điểm của nhà văn Sơn Nam có chỗ chưa đúng, bởi vì không có sắc tộc nào được gọi là người Bà Ba với nghĩa “người Mã Lai lai Trung Hoa.” Trên thực tế, chỉ có người Peranakan (Trong tiếng Malaysia và Indonesia, chữ Peranakan đều có nghĩa đen là “hậu duệ.” Khái niệm người Peranakan có nghĩa là “hậu duệ của những người Trung Quốc đến định cư ở những vùng thuộc địa của Anh quốc ở Đông Nam Á.”), thường được gọi là Peranakan Chinese hay Baba-Nyonya, là hậu duệ của những người Trung Quốc nhập cư vào Malaysia từ thế kỷ 15 đến 17.

Chữ “Bà Ba” rất có thể xuất phát từ chữ “baba” (“Baba” có nguồn gốc từ ngôn ngữ Hindustani, nhóm ngôn ngữ và thổ ngữ Ấn Độ, kể cả tiếng Urdu và Hindi.) trong ngôn ngữ Malaysia – một chữ vay mượn từ ngôn ngữ Ba Tư, nhưng đây là chữ dùng để gọi “người đàn ông, ông nội, ông lão, ngài,” nghĩa là dùng để chỉ nam giới chứ không phải một sắc tộc.

Từ ghép “Baba-Nyonya” cũng không phải dùng để chỉ người Bà Ba. Đây là từ dùng để gọi chung cho người Peranakan trong tiếng Malaysia (và cả tiếng Indonesia nữa). “Baba” dùng để chỉ “đàn ông,” còn Nyonya dùng để gọi “đàn bà” ở đảo Penang thời Malaysia còn là thuộc địa của Anh quốc.

Ở Malaysia, phụ nữ Peranakan có loại áo cánh khá giống với áo bà ba, gọi là “kebaya.” Ở Indonesia, người Peranakan cũng có loại áo gần giống với áo bà ba, gọi là kebaya encim (encim có nghĩa là “phụ nữ” trong tiếng Indonesia).

Tóm lại, trong những thế kỷ trước, áo bà ba đã xuất hiện ở Việt Nam. Thông qua việc buôn bán, người Việt Nam có thể đã giao lưu văn hóa với người Peranakan, cách tân kiểu áo của họ để có được “áo bà ba.”

Cái từ “bà ba” có thể có nguồn gốc từ chữ “baba” trong từ ghép Baba-Nyonya, tuy nhiên, xin nhắc lại: “bà ba không có nghĩa là người Bà Ba” như nhà văn Sơn Nam đã khẳng định.

Culture Magazine

Các tin khác

Cách dạy con của người Đức

12-01-2016

Lần đầu tiên tôi đến một sân chơi ở Berlin, tôi đã vô cùng choáng váng và sợ hãi về cách nuôi dạy con của người Đức.

Xem thêm

7 điều cần biết về virus “ăn não” Zika đang lây lan toàn cầu

03-02-2016

Tổ chức Y tế thế giới WHO ngày 1/2 đã công bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu về virus Zika, được cho là nguyên nhân khiến hàng ngàn trẻ em Nam Mỹ sinh ra với đầu nhỏ hơn bình thường, nó đã lan sang các châu lục khác trong đó có châu Á.

Xem thêm

Cách Chăm Sóc Da Dầu Tại Nhà

29-01-2016

Da dầu thường gặp phải những rắc rối khi làm đẹp như mụn, nám và tàn nhang là rất khó tránh khỏi. Làm sao để khắc phục tình trạng này để tự tin với làm da trắng sáng? Cách chăm sóc da dầu dưới đây sẽ có ích cho bạn đấy

Xem thêm

9 kiểu kết hợp món ăn cần tránh

20-06-2015

Trong ăn uống hàng ngày, có những món ăn khi kết hợp với nhau gây nguy hiểm và biến chứng khó lường, hãy tham khảo một số món ăn kị nhau sau đây để phòng tránh khi thưởng thức và chế biến.

Xem thêm

26 Tác Dụng Kỳ Diệu Của Hồng Sâm Hàn Quốc

04-05-2017

Tác dụng của Hồng Sâm Hàn Quốc tùy thuộc vào hàm lượng ginsenosides (chất lượng Hồng Sâm 6 năm tuổi) nên khi mua chọn loại Hồng Sâm có chất lượng để mang lại hiệu quả cao nhất. Trên đây bài viết tổng hợp 26 tác dụng của Hồng Sâm Hàn Quốc giúp mọi người tổng quan ...

Xem thêm

Bước tiến mới trong cuộc chiến chống siêu khuẩn

10-06-2017

Các nhà khoa học đã đạt một bước tiến quan trọng trong cuộc chiến chống siêu vi kháng kháng sinh bằng việc tạo ra những phân tử có khả năng diệt loại vi khuẩn chết người này.

Xem thêm

Danh mục liên quan

Nồi chưng cất hồng sâm thảo dược Hàn Quốc

Liên Hệ

Kết nối với chúng tôi

Facebook