Nguồn gốc áo Bà Ba

Thứ 5 - 07-01-2016

Hình ảnh người nữ mặc áo bà ba, đội nón lá với khăn rằn là nét đặc trưng quen thuộc của phụ nữ Nam bộ. Ai cũng biết khăn rằn có nguồn gốc từ Campuchia, còn nón lá đã được chạm khắc trên trống đồng Đông Sơn, Ngọc Lũ… từ 2,500 – 3,000 năm qua (loại nón này còn được tìm thấy trong một số nền văn hóa ở châu Á với tên gọi khác nhau). Riêng áo bà ba thì có nhiều giả thuyết về nguồn gốc của nó. Chúng tôi xin giới thiệu hai quan điểm được nhiều người đồng tình nhất hiện nay.

Áo bà ba xuất hiện vào nửa đầu thế kỷ 19, được Trương Vĩnh Ký cách tân từ áo của người dân đảo Pénang, Malaysia (người Malaysia gốc Hoa) cho phù hợp với người Việt.

Theo nhà văn Sơn Nam, “Bà Ba là người Mã Lai lai Trung Hoa. Chiếc áo bà ba mà người miền Nam ưa thích, vạt ngắn không bâu chính là kiểu áo của người Bà Ba.” (Wikipedia tiếng Việt).

Hai giả thuyết trên có chỗ cần xem lại sau:

Chi tiết “áo do Trương Vĩnh Ký cách tân” có thể là sai, bởi vì trong Từ điển Pháp Việt (Dictionnaire Francais-Annamite, NXB Sài Gòn 1937) của Trương Vĩnh Ký, tác giả không hề nhắc đến “áo bà ba”, như vậy làm sao do Trương Vĩnh Ký cách tân được.

Quan điểm của nhà văn Sơn Nam có chỗ chưa đúng, bởi vì không có sắc tộc nào được gọi là người Bà Ba với nghĩa “người Mã Lai lai Trung Hoa.” Trên thực tế, chỉ có người Peranakan (Trong tiếng Malaysia và Indonesia, chữ Peranakan đều có nghĩa đen là “hậu duệ.” Khái niệm người Peranakan có nghĩa là “hậu duệ của những người Trung Quốc đến định cư ở những vùng thuộc địa của Anh quốc ở Đông Nam Á.”), thường được gọi là Peranakan Chinese hay Baba-Nyonya, là hậu duệ của những người Trung Quốc nhập cư vào Malaysia từ thế kỷ 15 đến 17.

Chữ “Bà Ba” rất có thể xuất phát từ chữ “baba” (“Baba” có nguồn gốc từ ngôn ngữ Hindustani, nhóm ngôn ngữ và thổ ngữ Ấn Độ, kể cả tiếng Urdu và Hindi.) trong ngôn ngữ Malaysia – một chữ vay mượn từ ngôn ngữ Ba Tư, nhưng đây là chữ dùng để gọi “người đàn ông, ông nội, ông lão, ngài,” nghĩa là dùng để chỉ nam giới chứ không phải một sắc tộc.

Từ ghép “Baba-Nyonya” cũng không phải dùng để chỉ người Bà Ba. Đây là từ dùng để gọi chung cho người Peranakan trong tiếng Malaysia (và cả tiếng Indonesia nữa). “Baba” dùng để chỉ “đàn ông,” còn Nyonya dùng để gọi “đàn bà” ở đảo Penang thời Malaysia còn là thuộc địa của Anh quốc.

Ở Malaysia, phụ nữ Peranakan có loại áo cánh khá giống với áo bà ba, gọi là “kebaya.” Ở Indonesia, người Peranakan cũng có loại áo gần giống với áo bà ba, gọi là kebaya encim (encim có nghĩa là “phụ nữ” trong tiếng Indonesia).

Tóm lại, trong những thế kỷ trước, áo bà ba đã xuất hiện ở Việt Nam. Thông qua việc buôn bán, người Việt Nam có thể đã giao lưu văn hóa với người Peranakan, cách tân kiểu áo của họ để có được “áo bà ba.”

Cái từ “bà ba” có thể có nguồn gốc từ chữ “baba” trong từ ghép Baba-Nyonya, tuy nhiên, xin nhắc lại: “bà ba không có nghĩa là người Bà Ba” như nhà văn Sơn Nam đã khẳng định.

Culture Magazine

Các tin khác

Thực phẩm hàng đầu phòng chống ung thư

02-09-2022

30 - 40% các loại ung thư có thể được ngăn ngừa bằng một lối sống lành mạnh và chế độ ăn uống khoa học với các thực phẩm phòng chống ung thư.

Xem thêm

Chất lượng rượu vang qua hai cách thu hoạch nho thủ công và thu hoạch máy

30-01-2017

Có khi nào bạn thắc mắc nên thu hoạch nho làm rượu bằng máy hay bằng cách hái thủ công không? Chúng ta hãy cùng nhau tìm hiểu những thông tin cơ bản về 2 cách này nhé!

Xem thêm

Gen ảnh hưởng thế nào tới chứng béo phì

24-02-2016

Có nhiều người ngốn ngấu thức ăn mà vẫn không làm sao lên cân được; những người khác lại “lớn lên” nhờ cách hầu như lúc nào cũng vét sạch các đĩa thức ăn. Tại sao vậy?

Xem thêm

Công ty Bỉ tìm nhà cung cấp dứa đông lạnh

08-05-2018

Thương vụ Việt Nam tại Bỉ giới thiệu công ty đang có nhu cầu tìm nhà cung cấp dứa đông lạnh.

Ngày hội chăm sóc sức khỏe cộng đồng Cần Thơ 2018

30-04-2018

Theo quan niệm của ông bà ta ngày xưa thì “có sức khỏe là có tất cả”, còn ngày nay, cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ và y tế, thì vấn đề vấn đề sức khỏe cũng luôn ...

Xem thêm

7 mẹo trang điểm mắt cho phụ nữ ngoài 40
24-12-2015
7 mẹo trang điểm mắt cho phụ nữ ngoài 40
Xem thêm

Danh mục liên quan

Có thể bạn quan tâm

1
Nồi chưng cất hồng sâm thảo dược Hàn Quốc
Liên Hệ

Kết nối với chúng tôi

Facebook
Twitter
Instagram
Linkedin

Facebook

Ngày hội chăm sóc sức khỏe cộng đồng Cần Thơ 2018

7 mẹo trang điểm mắt cho phụ nữ ngoài 40

Nguồn gốc áo Bà Ba

Thực phẩm hàng đầu phòng chống ung thư

Chất lượng rượu vang qua hai cách thu hoạch nho thủ công và thu hoạch máy

Gen ảnh hưởng thế nào tới chứng béo phì

Công ty Bỉ tìm nhà cung cấp dứa đông lạnh

Kết Nối Kinh Doanh

Nghệ Thuật Văn Hoá

Góc Nhân Vật

Sách hay

Sống Khoẻ

Làm Vườn

Nồi chưng cất hồng sâm thảo dược Hàn Quốc

Nguồn gốc áo Bà Ba

Thực phẩm hàng đầu phòng chống ung thư

Chất lượng rượu vang qua hai cách thu hoạch nho thủ công và thu hoạch máy

Gen ảnh hưởng thế nào tới chứng béo phì

Công ty Bỉ tìm nhà cung cấp dứa đông lạnh

Ngày hội chăm sóc sức khỏe cộng đồng Cần Thơ 2018

7 mẹo trang điểm mắt cho phụ nữ ngoài 40

Kết Nối Kinh Doanh

Nghệ Thuật Văn Hoá

Góc Nhân Vật

Sách hay

Sống Khoẻ

Làm Vườn

Nồi chưng cất hồng sâm thảo dược Hàn Quốc

Modal title